Er bestaat een eenvoudige test die je in dertig seconden zelf kunt doen. Neem een Nederlandse zin met een uitdrukking erin — "dat slaat als een tang op een varken" bijvoorbeeld — en gooi 'm door beide vertalers.

De resultaten verschillen enorm. Elke keer weer.

Dat is waarom deze vergelijking tussen DeepL en Google Translate nog steeds relevant is, ook al roepen mensen al jaren dat vertaalmachines allemaal hetzelfde zijn geworden.

Waar DeepL wint

Nuance. Dat is het hele antwoord.

DeepL kiest woorden die passen bij de context in plaats van simpelweg de meest voorkomende vertaling te pakken, waardoor een zakelijke brief ook echt zakelijk klinkt, een informeel bericht informeel blijft, en de toon die je in de eerste alinea hebt gezet nog steeds overeind staat als je onderaan de pagina bent aangekomen.

Voor Nederlands is dat verschil groter dan voor grote talen als Spaans of Frans, simpelweg omdat er minder trainingsmateriaal bestaat en kwaliteit dan zwaarder weegt dan volume.

Ik heb dit een keer hard nodig gehad bij een offerte voor een Duitse klant. De ene vertaling klonk als een handleiding voor een wasmachine, de andere als een brief van een collega. Raad eens welke er uitging.

De functie die je moet kennen

Je kunt in DeepL per woord alternatieve vertalingen aanklikken, waarna de rest van de zin zich aanpast. Dat klinkt als een detail en het is de handigste functie die er zit.

Je bent geen passieve ontvanger meer van één voorstel. Je stuurt bij, en de tool rekent mee.

Waar Google Translate wint

Bereik en gemak. Meer talen, ingebouwd in Chrome, in je telefoon, in Google Lens waarmee je een menukaart kunt vertalen door je camera erop te richten.

Voor reizen, snelle vertalingen en talen die weinig gesproken worden is Google gewoon de betere keuze. Zoek je een vertaling uit het Thais of Swahili, dan is DeepL vaak geen optie.

Het is ook gratis zonder limieten die je in de weg zitten. Bij DeepL loop je in de gratis versie tegen een tekenlimiet aan waar je bij langere documenten snel doorheen bent.

Wat kost DeepL Pro?

De betaalde abonnementen beginnen rond de 9 euro per maand voor privégebruik en lopen op voor teams en bedrijven. Daarvoor krijg je onbeperkt vertalen, hele documenten in één keer met behoud van opmaak, en de garantie dat je teksten na vertaling van de servers verdwijnen.

Dat laatste is voor bedrijven het belangrijkste punt. Gooi je een contract of een klantendossier in een gratis vertaaldienst, dan verdient dat op zijn minst een gesprek met wie bij jou over privacy gaat.

Voor een enkele mail per week: gratis versie, geen twijfel. Vertaal je wekelijks documenten voor je werk: dan verdient dat abonnement zich terug voordat je de eerste factuur krijgt.

De vraag die niemand stelt

Waarom gebruik je eigenlijk nog een vertaalmachine?

De grote taalmodellen vertalen inmiddels uitstekend, en ze kunnen iets wat vertaalmachines niet kunnen: je vertelt erbij wat de context is. "Vertaal dit naar het Duits, formeel, gericht aan een inkoper bij een productiebedrijf" levert iets heel anders op dan een kale vertaling.

Voor teksten waar de toon uitmaakt, gebruik ik zelf allang geen losse vertaaltool meer. Voor snelle, grote hoeveelheden tekst waar het alleen om de betekenis gaat, wel.

Dat is denk ik waar het heen gaat: vertaalmachines voor volume, taalmodellen voor toon.

Waar beide tools dezelfde fout maken

Vaktaal. Beide vertalers struikelen over termen uit een specifiek vakgebied, en ze doen dat op een manier die je pas opvalt als je de taal zelf een beetje spreekt.

Juridische termen, medische begrippen, technische specificaties: daar wordt vrolijk een gangbaar woord ingevuld dat in die context iets heel anders betekent. Ik heb ooit een technische handleiding gezien waarin "aarding" was vertaald naar iets wat met tuinieren te maken had.

Werk je in zo'n vakgebied? Bouw dan een lijstje met vaste vertalingen voor je eigen termen en controleer daarop. DeepL heeft daar een woordenlijstfunctie voor die precies dit oplost, en die is in de betaalde versies beschikbaar.

En de tweede valkuil: aanspreekvormen

Nederlands kent je en u, Duits kent du en Sie, Frans kent tu en vous. Vertaalmachines gokken hier, en ze gokken vaak verkeerd.

Schrijf je informeel naar een klant en komt er een formele Duitse tekst uit, dan klinkt dat afstandelijk terwijl je vriendelijk wilde zijn. Andersom is nog erger: te informeel richting een Duitse zakenrelatie komt onprofessioneel over.

Check dit altijd. Het is één woord in de tekst en het bepaalt de hele toon.

Mijn praktische advies

Vertaal je iets wat de deur uitgaat naar een klant, een uitgever of een instantie? Gebruik DeepL of een taalmodel, en laat het daarna nog even lezen door iemand die de taal echt spreekt.

Vertaal je iets om zelf te begrijpen? Gebruik wat het snelst is. Google zit al in je browser.

Vertaal je gevoelige informatie? Lees eerst de voorwaarden. Ik weet dat niemand dat doet, maar dit is een van de weinige keren dat het echt uitmaakt.

Waar ik nieuwsgierig naar ben

DeepL was jarenlang superieur omdat het bedrijf zich op één ding richtte terwijl anderen honderd dingen tegelijk deden. Die voorsprong wordt kleiner nu de brede taalmodellen ook op vertaalkwaliteit sterk zijn geworden.

Kan een gespecialiseerde speler overleven naast generalisten die goed genoeg zijn? Dat is niet alleen een vraag over vertalen. Dat is de vraag die boven bijna elke AI-nichetool hangt.

En het antwoord daarop bepaalt de komende jaren welke tools jij nog gebruikt.